Blog

Pylice płuc są stanami chorobowymi charakteryzującymi się śródmiąższowym odkładaniem cząsteczek różnorodnych pyłków oraz rozlanym bądź guzowatym rozrostem tkanki włóknistej na skutek przewlekłego drażniącego działania różnorakich czynników pobudzających ten rozrost. Wskutek tego elastyczne, jasne (”czyste”) płuca noworodka czy dziecka, o budowie zrazikowej, stają się stopniowo narządem “sztywnym”, mało elastycznym, z narastającym depozytem pyłów. W początkowym okresie rozwoju choroby objawy mogą być niezauważalne. Z czasem jednak powstające zmiany pylicze mogą powodować występowanie duszności wysiłkowej, kaszel. W związku z tym mogą też występować przewlekłe stany podgorączkowe. Bardzo ważne jest świadome i racjonalne zapobieganie, uwzględniające mechanizmy pylicy płuc, którego skuteczność przewyższa efekty późniejszego leczenia powstałych zazwyczaj nieodwracalnych zmian. Zwrócić też uwagę należy, że zmiany pylicze w płucach są czynnikiem sprzyjającym rozwojowi gruźlicy.

Cechą raka płuc jest lokalizacja obwodowa w płucu, powolny rozrost i rzadkie, pojedyncze ogniska przerzutowe. Opisane zmiany pierwotne w płucach należy odróżnić od wtórnych przerzutowych ognisk nowotworowych do płuc z ogniska pierwotnego, zlokalizowanego poza narządem oddechowym, na przykład żołądek bądź wątroba. Nowotwory przerzutowe płuc są częstsze niż pierwotne. W przypadku pierwotnego raka płuc rozpoznanie jest trudne. Wymaga niekiedy dłuższej obserwacji szpitalnej, seryjnych badań radiologicznych, cytologicznych, etc. Postępowanie terapeutyczne i profilaktyka jest analogiczna jak w przypadku raka oskrzeli. Jednakże należy podkreślić, że wczesne ustalenie rozpoznania i wczesne podjęcie właściwego leczenia daje szansę wyleczenia. Zapobieganie polega przede wszystkim na ogólnej profilaktyce nowotworowej oraz niepaleniu tytoniu, zarówno czynnym, jak i biernym, bowiem uważa się, że ponad 50 procent raków płuc u osób niepalących pochodzi z tak zwanego palenia biernego.

Wirusowe zapalenie płuc występuje najczęściej jako powikłanie przedłużającego się zakażenia grypowego lub pogrypowego. Jego cechą charakterystyczną jest szerzenie się procesu zapalnego w tkance śródmiąższowej, a w mniejszym stopniu w świetle pęcherzyków płucnych. Stąd też stwierdzane zjawiska osłuchowe podczas badania płuc w tym typie zapalenia są znacznie słabiej wyrażone niż zmiany obserwowane w badaniu radiologicznym. Początek tego typu zapalenia, jeżeli nie jest powikłaniem ostrej grypy, jest mniej gwałtowny. Podobnie występuje gorączka, ale zazwyczaj nie ma wyraźnych dreszczy, intensywnego kaszlu, duszności lub bólu w klatce piersiowej. Na początku dominują raczej objawy ogólnego osłabienia, “rozbicia” oraz bóle głowy. Powikłania pogrypowe przebiegają bardziej burzliwie ze względu na silnie zazwyczaj wyrażone objawy toksemii, czyli przyśpieszenie akcji serca i oddechu, spadku ciśnienia tętniczego, silniejszej duszności, sinicy, etc. Chorzy wymagają leczenia szpitalnego, zazwyczaj na oddziałach chorób zakaźnych.

Płatowe zapalenie płuc jest zwykle wywołane przez bakterię zwaną paciorkowcem zapalenia płuc. Rozwija się nagle, w sposób dość gwałtowny, zazwyczaj u osób o zmniejszonej ogólnej odporności organizmu. Spotyka się znacznie rzadziej niż odoskrzelowe zapalenie płuc. Proces zapalny obejmuje niemal jednocześnie cały jeden płat płuca, stąd jego nazwa i zwykle od razu opłucną pokrywającą dany płat, dlatego chorzy odczuwają dość silny, bardzo dokuczliwy, nasilający się na szczycie wdechu ból w klatce piersiowej. Początek takiego zapalenia jest zazwyczaj nagły. Wśród najczęstszych objawów sugerujących płatowe zapalenie płuc wymienić można nagłe, niespodziewane dreszcze, duszność, ból w klatce piersiowej, przyspieszenie i spłycenie oddechu, niekiedy sinicę, wysoką gorączkę utrzymującą się przez wiele dni. Od początku stan jest poważny i wymaga leczenia szpitalnego. W płatowym zapaleniu płuc, szczególnie jeśli występuje ono u osób starszych, należy liczyć się z możliwością dołączenia się niewydolności krążenia, wysięku zapalnego w jamie opłucnej.

Wszelkie stany zapalne miąższu płuc, a więc pęcherzyków płucnych lub tkanki podścieliskowej (śródmiąższowej), charakteryzujące się tworzeniem w nich wysięku zapalnego nazywane jest zapaleniem płuc. Następstwem tych stanów jest zmniejszenie powietrzności płuc, mniejsza lub większa duszność, przyśpieszenie oddechu i niekiedy sinica. Zapalenie płuc może być wywołane przez wiele różnych czynników. W zależności od rodzaju czynnika wywołującego wyróżnia się bakteryjne zapalenie płuc, w którym czynnikiem wywołującym są bakterie (paciorkowiec), wirusowe, gdzie czynnikiem są wirusy (wirusy grypy,odry, różyczki), a także wywołane przez grzyby bądź pierwotniaki, riketsje, mikoplazmy, etc oraz o przyczynach mieszanych. Z punktu widzenia klinicznego zapalenie płuc może się rozpocząć nagle i mieć przebieg ostry i burzliwy, a może też rozwijać się powoli, na przykład na skutek przenikania procesu zapalnego z dróg oddechowych, czyli zapalenia płuc odoskrzelowe, zwane też zrazikowym.